50 Yıl Sonra Gün Yüzüne Çıkan Gerçek

Merhum Başbakan Adnan Menderes’in 1960 darbesine 4 ay kala Bartın Limanı ihalesi üzerinden Amerikalılarla karşı karşıya kaldığı, Bartın Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Yenal Ünal tarafından belgelerle ortaya konuldu.

Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Yenal Ünal, “Kuruluşunun 50. Yıl Dönümünde Bartın Limanı Tarihi” adlı kitabıyla, hem Bartın’ın hem de Türkiye’nin yakın tarihine dair önemli bilgileri gün yüzüne çıkardı.

Kitabın bir arşiv niteliği taşıdığını belirten Ünal, Bartın Limanı hakkındaki hem ekonomik hem siyasi tarihe dair verilerin dikkat çekici olduğunu söyledi. Ünal, “Gelişen, büyüyen ve çok elverişli bir coğrafyaya sahip olan Bartın’ın, yöresine ve Türkiye ekonomisine daha büyük ölçekte katkı sağlaması amacıyla modern bir liman kurulması için 1960’lı yıllarda fiilen harekete geçilmiştir. Limanın kurulmasındaki diğer bir amaç da NATO’ya giren Türkiye’nin, bu kuruma stratejik önemi olan bir noktada yerleşke sağlama ihtiyacıydı. Türkiye, bütün dünyada etkisini hissettirmeye devam eden Sovyetler Birliği’nin baskılarına karşı hamle olarak Bartın Limanı’nın belirli kısmını denizaltı üssü olarak askeri amaçlar doğrultusunda kullanılmak üzere NATO’ya tahsis etme amacını gütmüştür” dedi.

Ünal, kitapta Bartın Limanı ile ilgili bir belgeyi ilk defa yayınladıklarını vurgulayarak, “İlk defa yayına sunduğumuz belgeyle, Bartın Limanı için 20 Ocak 1960 tarihinde yapılan ihaleyi, en düşük bedeli veren şirket olan Sezai Türkeş-Feyzi Akkaya firması, 56 milyon 908 bin 492 TL keşif bedeliyle almaya hak kazandığı görülmektedir. Bu şirket, Bayındırlık Bakanlığı ile arasında 26 Mart 1960 tarihinde sözleşme imzalanmış ve 01 Haziran 1960 tarihinde inşaat çalışmalarına başlamıştır. İhaleye katılan diğer bir şirket olan Ambursen Engineering Corporation adlı bir Amerikan firması ise bu durumu hazmedememiş ve Başbakan Menderes’e manifesto niteliğinde bir mektup göndermiştir” diye konuştu.

AMERİKALI ŞİRKETTEN MENDERES'E: “MÜDAHALE ET”

Gönderilen mektuptaki ifadelere dikkat çeken Ünal, Menderes’in mektuba özel kalemi aracılığıyla cevap verdiğini de ifade ederek, “Bu şirket ihalenin sonuçlanmasından sonra Türkiye’de bizzat Başbakan Adnan Menderes nezdinde teşebbüste bulunmuştur. İhalenin sonucuna oldukça şaşıran firma yetkilileri, kendilerinin çok daha üstün niteliklere sahip olduklarını belirterek, neden tercih edilmediklerini sormuşlardır. Nitekim ihalenin kendilerine verilmesinin Türkiye’nin de yararına olacağını ifade ederek, başbakanın kendileri lehinde bizzat müdahalede bulunması için yardım istemişlerdir. Menderes ise özel kalemi aracılığıyla, o dönem için Amerika'nın hatırı sayılır bir yerde olan şirkete olumsuz yanıt vermiştir” şeklinde konuştu.

SON GÜNLERİNDE DAHİ ÜLKESİNİ DÜŞÜNDÜ

Ünal, 27 Mayıs 1960 darbesinin kendisini iyiden iyiye hissettirmeye başladığı bir dönemde yaşananlarının manidar olduğuna dikkat çekerek, “İhalenin yapıldığı tarihte Türkiye’de sakin bir ortam olduğu söylenemez. Buradan hareketle Türkiye’de her bakımdan bir karışıklık ortamının oluştuğu, ülkenin yavaş yavaş keşmekeşe sürüklendiği bir devirde hükümetin yatırımlardan asla taviz vermeden, ülkenin kalkınması için büyük bir çaba sarf ettiğini görmekteyiz. Menderes’in darbenin ayak seslerini duymasına rağmen, kendisi için hayati önem taşımayan bir konuya dahi ciddiyetle eğilmesi; onun ülke kalkınması için hâlâ büyük bir çaba içinde olduğunu göstermektedir” diye konuştu.

İHA

iOS ve Android uyumlu cihazlarınızdan Bartın'daki önemli gelişmelerden anında haberdar olun.
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
ekonomist 2 yıl önce

menderes'in şahsiyeti ayrı ama hiç kimse menderes'in ve dp'nin ülkeyi o zamanlar iyi yönettiğini söylemesin.hatta o günden bugüne kadar menderesten daha kötü bu ülkeyi yöneten de çıkmadı.i̇ktisadi ve ekonomik analizleri inceleyin.ve her çalışmanızda menderese selam göndermeyi bırakın.gerçekleri görün ve onu dillendirin. 4 ağustos 1958 kararlarını alın önünüze okuyun....

Avatar
Birak bu isleri camurcu 2 yıl önce

Ekon9mist sen daha cebindeki paranin hesabini yapamazken bu ulkeyi layikiyla yonetenlere camur atma. Suna bakin buna bakin diyecegine ac tarihini oku. serif dediklerinizden ve obdan sonraki uniformalilardandaha iyi yonettigi kesin.

Avatar
nuri demirağ 2 yıl önce

kimse adnan menderesi cici göstermeye çalışmasın...neymiş bartında yapılacak liman için abd ile menderes karşı karşıya gelmiş miş.adnan menderes dediğiniz kişi değil miydi marşal yardımı ile türkiyeyi amerikanın kölesi haline getiren...o değilmiydi uçak üretimi yaptığımız fabrikaları kapattıran...birazcık tarih ve siyaset kitabı okuyun...

Avatar
selin 2 yıl önce

limanın yanlarına kimler konaklamış iyi bakın!

Avatar
liman 2 yıl önce

27mayıs 1960 da darbe olan bir üklede 4gün sonra yani 1haziran 1960da nasıl inşaat çalışmalarına başlanıyor.o yetmezmiz gibi amerikalı şirket darbe ile inen başbakana temel atıldıktan sonra manifesto şeklinde mentup göndermiş.tarihler çok çelişkili....

Avatar
Konevi 2 yıl önce

limanın ihalesi ve inşaatıyla alakalı tarihlerin çelişkili olduğunu yazan arkadaş kitabın 89. sayfasında "liman inşaat sözleşmesine" bakarsan iyi olur. ancak limanın inşaatında bizzat bulunan mühendis mehmet çötür'ün kitabının 27. sayfasına bakarsan daha orjinal ve bilimsel olur. nato denizaltıları tamir sığınaklarının da liman inşaatına dahil edilmesi dolayısıyla inşaat ticari kişilikten daha çok askeri bir kişiliğe büründüğü için 27 mayıs darbesinden çok fazla etkilenmemiştir. bunun için de inşaatı yapan firmanın yani stfa'nın sahiplerinden fevzi akkaya'nın kitanının 198, 1999 ve 200. sayfalarına bakın. diğer yorum yapan arkadaşlar kitabı baştan sona okumadan ön yargılarınızla karar vermeyin.

Avatar
ekonomist @Birak bu isleri camurcu 2 yıl önce

sami kuşçu'yu bilir misin sen? şu meşhur ' dokuz subaylar olayı' ...sami kuşçu ordu içinde darbe planlanıyor diye adnan menderes'i uyardığında adamın başına neler gelmiş sonra ne olmuş.oku , öğren. madem okumuyorsun takım tutar gibi parti tutma da seni bilgi sahibi sansınlar.i̇şte sen okumadığın için tahlil yapmaktan uzaksın. işte bu yüzden taraftarlığını yaptığın parti de tokadı yedi.ama akıllanmamak konusunda bir o kadar da ısrarcı senin gibi.allah seçim gününde yalnızca oy vermeye yarayan arkadaşlardan türkiyede ki tüm siyasi partileri korusun.