|
BARTIN İŞİ
TELKIRMA
(Her Hakkı Saklıdır. İzinsiz kopyalanamaz ve kullanılamaz..)
Ürünün Tanımı: Telkırma İşi, Türklere özgü orijinal ve güzel
bir işleme sanatıdır, işleme tekniğinde, kumaş, kasnak, İğne ve madeni tel
kullanılır. İşleme yapılırken tel makas kullanılmadan kıvrılarak koparıldığından
bu ismi almıştır. XVIII. yüzyıldan bu yana yapılmakta olan Telkırma İşi'nin
diğer adı ise Bartın işi'dir. İncelemelerde. Telkırma İşi'nin ilk kez Bartın'da
yapılıp geliştirilmesi ve bu yöreden yayılması nedeniyle bu işleme tekniğine
yörenin adı verildiği anlaşılmaktadır. Geçmişte daha çok çarşaf, yatak örtüsü,
yastık örtüsü, kırlent, karyola eteği, bohça, çeşitli boyda örtüler vb. ürünler
üzerinde kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Günümüzde ise bu tekniği; oda takımlarında, yatak
takımlarında, yemek ve çay takımlarında, dış giyim ve giyim aksesuar ürünlerinde
uygulamak mümkündür.
Oda takımlarında; masa örtüleri, panolar, kırlentler, çeşitli büyüklükte
örtüler, tuvalet takımı örtüleri, abajurlar, kutular vb. ürünler,
Yatak takımlarında; yatak örtüsü, kırlent, bohça vb. ürünler,
Yemek ve çay takımlarında; tepsi örtüleri, amerikan servisleri vb.
ürünler.
Dış giyimde; fantezi elbiseler, bluz, pantolon vb. kıyafetler.
Giyim aksesuarlarında; çanta, kemer, eşarp, fular, şal, etol, şapka,
mendil vb. ürünler, Bartın'da bilinen ve yaygın olarak üretilen ürünlerdir.
Üretim Alanı: Telkırma işi, ilk kez Bartın'da yapılıp
geliştirilmiştir. Halen üretimi merkez ve bazı köylerde sürdürülmektedir. 19
yy'dan 20 yy ortalarına kadar bir liman şehri olan Bartın'ın, ticari
faaliyetlerin getirdiği dışa açık sosyal yapısı ve son yıllarda da Kültür ve
Turizm Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Genel Müdürlüğünce açılan kurslar sonucu
üretimin zaman içinde daha geniş alanlara yayıldığı anlaşılmaktadır. İlk kez
Bartın'da yapıldığı bilinmekle birlikte, günümüzde ülkemizin değişik yörelerinde
de (Bursa. İzmir. Aydın) aynı adla üretilmektedir.
Üretim Metodu: Üretim, herhangi bir teknolojik araç
kullanılmadan tamamen el marifetiyle yapılmaktadır. Üretimde kullanılacak araç
ve gereçler, üretim tekniği ve aşamaları, aşağıda açıklanmaktadır.
-KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER
Ölçü almada kullanılan araç ve gereçler
Cetvel
Mezür
Desen hazırlığında kullanılan araç ve gereçler
Kağıt makası
Kalem Açacağı
Çeşitli desen kaynaklan; Dergiler, kitaplar, desen paftaları;
kartlar, müzeler, koleksiyonlar, eski işlemeli ürünler, kanava
desenleri, hesap işi desenleri, goblen desenleri ve dantel
desenlerinden yararlanılabilir.
Kalemler; kurşun kalem (HB)
Kalıtlar; kareli ve milimetrik kağıt
Silgi
İşleme sırasında kullanılan araç ve gereçler
Makaslar; kumaş makası
İğneler: dikiş iğnesi, Telkırma iğnesi
Kasnak: el nakısı kasnağı (vidalı, vidasız ya da ayaklı)
Kasnak bezleri; 8 adet
Dikiş yüksüğü
Kumaşlar; Tel kırma İşi'nde sert olmayan ipliği sayılabilen
ve seyrek dokunuşlu kumaşlar tercih edilmektedir. Keten, mermerşahi, yün tela,
kıl tela, yöresel dokumalar; Ayancık keteni, Rize keteni, şile bezi vb. tülbent,
şifon, jorjet, keten tül. naylon tül üzerine tel kırma tekniğini uygulamak
mümkündür. Özellikle keten tül sağlamlık, seyrek dokunuş özelliği ve işleme
tekniğine uygunluğu yönünden tercih edilmelidir,
İplikler; tel
Ütüleme sırasında kullanılan araç ve gereçler
a) Ütü
b) Ütü Masası
c) Ütü Bezi
d) Su kabı
e) Borax
f) Oksijen
- KULLANILAN TEKNİKLER
Telkırma Desen Geçirme Tekniği: Telkırma tekniğinde ' desen kumaşa
sayılarak geçirilir Bu nedenle sayılabilen kumaşlar tercih edilmelidir.
Telkırma Kenar Temizleme Teknikleri: Telkırma tekniği ile süslenen bir
üründe kuma: özelliği, kullanım alam ve kişisel zevk dikkate alınarak birçok
değişik kenar temizleme tekniği uygulanabilmektedir.
Bu tekniklerden bazılarım; köşe yaparak, baskı dikişi
yaparak, saçak bırakarak, saçak bükerek, basit saçak yaparak vb. şeklinde
sıralamak mümkündür.
İğne Teknikleri:
-Telkırma İğnesine Tel Geçirme Tekniği:
Kullanılan araç ve gereçler:
Tel
Telkırma iğnesi
İşlem basamakları:
iğne, baş kısmı yukarıda olacak şekilde parmaklar arasında
tutulur.
Tel, üst delikten geçirilir ve ikinci deliğe kadar kıvrılır.
Telin diğer ucu alt delikten geçirilerek üst delikten çıkarılır.
Tel tırnak yardımı ile iğnenin üzerine yerleştirilir.
(+) Artı puan tekniği:
Kullanılan araç ve gereçler:
işleme kumaşı
Tel
Telkırma iğnesi
Desen
Kasnak ve kasnak bezleri
İşlem basamakları:
Hazırlanan işleme kumaşı kasnağa gerilir.
Telkırma iğnesine tel geçirilir.
İğne, başlangıç noktasından kumaşın deliğine üstten alta
doğru batırılır.
Yukarıdan aşağıya doğru 8 iplik sayılarak iğne kumaş
yüzeyine çıkarılır.
Kumaşın yüzünde kalan telin serbest ucuna yarım boy
kadar uzunluk bırakılarak kıvrılır.
İğne, başlanılan
noktadan tekrar alta geçirilir.
Tırnak yardımı ile tel kumaşa yerleştirilerek
bastırılır.
işlenen dikey hattın ortası bulunur ve sola doğru 3
iplik sayılarak iğne kumaşın yüzeyine çıkarılır.
Çıkılan noktadan sağa doğru iplik takip edilerek
iğne, 6 iplik ileri batırılır.
Tel, çekilerek tırnak
yardımı ile kumaşa yerleştirilir ve bastırılır.
İğne dikey hattın alt ucundan çıkarılır.Dikey hattın üzerinde kalan yatay hattın altından iğne yukarı doğru
geçirilir,
Tel, çekilerek tırnak yardımı ile kumaşa yerleştirilir ve
bastırılır,
Tel, yatay hattın dibinden içe (kendine) doğru yatırılır,
Tel.
aşağı-yukarı hareket ettirilerek kopardır ve tırnak yardımı ile düzeltilir.(x) Çarpı puan tekniği:
Kullanılan araç ve
gereçler;
İşleme kumaşı
Tel
Telkırma
iğnesi
Desen
Kasnak ve
kasnak bezleri
İşlem basamakları:
Hazırlanan
işleme kumaşı kasnağa gerilir,
Telkırma
iğnesine tel geçirilir,
İşleme
yapılacak yer belirlenir,
İğne.
kumaşın yüzeyinde sol üst köşeden alta doğru
batırılır,
İğne, 6
iplik aşağıya 6 iplik sağa doğru sayılarak kumaş
yüzeyine çıkarılır,
Kumaşın
yüzünde kalan telin serbest ucu yarım boy kadar
uzunluk bırakılarak kıvrılır,
Tel
bükülmeden iğne tekrar başlangıç noktasından
alta geçirilir,
Batırılan yerden 6 iplik aşağıya sayarak bu
noktadan yukarıya çıkarılır,
Tel
çekilerek tırnak yardımı ile kumaşa
yerleştirilerek bastırılır,
Başlangıç noktasından sağa doğru 6 iplik
sayılarak iğne aşağıya doğru batırılır.
Batırılan yerden 6 iplik aşağıya
sayarak bu noktadan tekrar yukarıya çıkarılır,
İğne, oluşturulan X tekniğinin
ikinci verevinin altından teli bükmeden geçirilir,
Tel çekilerek tırnak
yardımı ile kumaşa yerleştirilir ve bastırılır,
Tel, aşağı-yukarı hareket
ettirilerek kopardır ve tırnak yardımı ile düzeltilir.
|
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
Tablolar; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)
; NewWindow.focus();void(0);)