Gaba Yazma Soküm'e Alınmadı

Somut Olmayan Kültürel Miras Bartın İl Tespit Kurulu Toplantısı ve Değerlendirmesi

Bartın İl kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2015 yılı Somut Olmayan Kültürel Miras Bartın İl Tespit Kurulu değerlendirme toplantısını gerçekleştirdi.

Bartın İl kültür ve Turizm Müdürü Fuat Dursun’ un vermiş olduğu bilgiye göre;

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı (UNESCO) 17 Ekim 2003 tarihinde Paris’te düzenlenen 32. Genel Konferansı’nda, Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi’ni kabul etmiştir.

Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM) UNESCO tarafından; toplulukların, grupların ve kimi durumlarda bireylerin, kültürel miraslarının bir parçası olarak tanımladıkları uygulamalar, temsiller, anlatımlar, bilgiler, beceriler ve bunlara ilişkin araçlar, gereçler ve kültürel mekânlar biçiminde tanımlanmaktadır.

Kuşaktan kuşağa aktarılan bu miras, toplulukların ve grupların çevreleriyle, doğayla ve tarihleriyle etkileşimlerine bağlı olarak, sürekli biçimde yeniden yaratılır ve bu onlara kimlik ve devamlılık duygusu verir; böylece kültürel evet burada bir saçmalık var. bu kelime burada olmamalı. neden başka yerden aldım ki ? çeşitliliğe ve insan yaratıcılığına duyulan saygıya katkıda bulunur.

Sözleşmeye göre; her taraf devlet, korumak için tespit amacıyla kendi toprağı üzerindeki somut olmayan kültürel miras envanterini, kendi durumuna uygun olacak biçimde hazırlamak ve güncelleştirmekle yükümlüdür. Ülkemizde somut olmayan kültürel miras envanter çalışmaları illerde İl Kültür ve Turizm Müdürlüklerinin koordinasyonunda yürütülmektedir.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü talimatları doğrultusunda Valilik Makamı Olurları ile ilimizde oluşturulan İl Tespit Kurulu olarak 2008 yılından bu tarafa ilimizin kültürel unsurları ile ilgili yapılan çalışmalar sonucunda, ilimizin somut olmayan kültürel miras unsurları ile ilgili olarak bugüne kadar (8) unsur Bakanlığımıza sunulmuştur. Bunlardan;

- Tel Kırma

- Tel Sarma

- Bayram Kutlamaları

- Ahşap Tekne Yapımcılığı

- Bartın Düğünleri

Başlıklı dosyalar Somut Olmayan Kültürel Miras il envanterine,

- Küp dibi (Hıdırellez)

- Çekicilik

Konuları da hem il envanterine hem de ulusal envanterine kabul edilmiştir.

Bartın Yazması (Gaba Yazma) başlığı ile önerilen dosya, unsurun günümüzde geleneksel yollarla üretilmiyor olmasından dolayı maalesef envantere alınamamıştır.
   
Bu kapsamda oluşturulan ve çalışmalarına devam etmekte olan Somut Olmayan Kültürel Miras Bartın İl Tespit Kurulu, 2015 Yılı 2. Olağan Toplantısını 24 Aralık 2015 günü İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü toplantı salonunda gerçekleştirmiştir. İl Kültür ve Turizm Müdürü Fuat Dursun başkanlığında gerçekleştirilen toplantıya; Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekan Yardımcısı Yrd. Doç. Süleyman Erkam Sulak, Bartın Belediyesi Kültür ve Sanat Merkezi Sorumlusu Yusuf Varnalı, Halk Eğitim Merkezi ve ASO Müdür Yardımcısı Hasan Demirkoparan, Bartın Belediyeler Birliği Birlik Müdürü Ali Ergin, Anadolu Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi Müdürü Mehmet Çoşan, Mahalli Araştırmacı ve Yazar Çetin Asma, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Folklor Araştırmacısı Dilek Özal katılmıştır.

Toplantıda İl envanterinde bulunan unsurlarla ilgili değerlendirmeler yapılmış ve çalışmalar sonucu hazırlanan “Taş Sac”, “Mısır Soymağı”, ve “Bartın Yöresi Halk Oyunları” başlıklı dosyaların listeye alınmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü’ne önerilmesine karar verilmiştir.

2016 yılında Bartın Somut Olmayan Kültürel Miras İl Tespit Kurulu çalışmalarının Bartın İli içinde daha geniş bir alana yayılması ve ilçelerden de katılımın sağlanması amacıyla, toplantıların Amasra, Kurucaşile,Ulus ilçelerinde ve  Kozcağız, Hasankadı, Abdipaşa beldeler imiz de  de yapılmasına karar verilmiş, ayrıca Mevsimlik bayramlarımızdan olan, Bartın’da da köklü bir geçmişe sahip olan Hıdırellez gününün aslına uygun olarak yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla kurum ve kuruluşlarla iş birliği ile, geleneksel değerlerimiz göz önünde bulundurularak “Hıdırellez Kutlamaları” yapılması önerilmiştir.

Kaybolmaya yüz tutan Türk Süsleme Sanatları ve Geleneksel El Sanatlarımızı yaşatmak, tanıtmak, tahribini ve yok olmasını önlemek, bu sanatları aslına uygun olarak öğretip eğitilmiş elemanlar ve ustalar yetiştirerek gelecek nesillere aktarılmasını ve istihdam olanağı yaratılmasını, kültür ve sanat seviyesinin yayılmasını sağlamak için her yıl İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünce Türk Süsleme Sanatları ve Geleneksel El Sanatları kursları düzenlenmektedir.

2015 yılı Yaygın Kültürel Eğitim Faaliyetleri Planında Kültür Müdürlüğünce Tel Kırma ve İpek Kozası El Ürünleri kursları açılmıştır. Bartın’da bir ilk gerçekleştirilmiş, Bartın Evlerindeki eski ipek koza panolar açılan kurs ile kursiyerlerin elinde yeniden hayat bulmuştur.

Halk Eğitim Merkezi işbirliği ile açılan bu kurslarda kursiyerlerimiz Milli Eğitim Bakanlığı onaylı belgelerini almayı hak kazanmışlardır.

2016 yılı Yaygın Kültürel Eğitim Faaliyetleri Planında da Kültür Müdürlüğünce geleneksel el sanatlarımızdan Tel Sarma ve Çatkı kursu açılması planlanmaktadır, dedi. 

BARTIN YAZMASI (GABA YAZMA)

Yazma, Bayanların başörtüsü olarak kullandıkları desenlendirilmiş kumaşlardır. Yazmacılıkta genellikle pamuklu kumaşlar kullanılır. Desenleme işlemi, ya el ile kağıt üzerine çizilen motiflerin kumaş üzerine doğrudan kopyalanarak veya önceden yine el ile motiflerin üzerine çizildiği tahta kalıpların kumaşa uygulanmasıyla yapılır. Bu sanatın teknik özelliği ince kalemle başlanıp sonra kalıba çevrilmesidir. Yazmacılıkta üç ana teknik kullanılmakta, yazmalar da bu isimlerle anılmaktadır. Bunlar; “Kalem İşi”, “Kalıp Kalem İşi” ve “Kalıp İşi”dir. En makbul yazmalar birer sanat eseri diyebileceğimiz "Kalem İşi" yazmalardır. Bu tür yazmalar günümüzde artık hiç yapılmadığı gibi eski örneklerine de ender rastlanmaktadır. Bartın'da yazmacılık, 1890 yılında Trabzon'dan gelen Dursun DEDE tarafından başlatılmıştır. O yıllarda köy nüfusunun yoğunluğu nedeniyle yazmacılığın uzun yıllar rağbet görmesi, bölgeye çeşitli ustaların gelmesini sağlamış ve günümüze kadar taşınmıştır. Bu sanatı Trabzon’da yaşayan bir Ermeni’den öğrenen Dursun DEDE bu işi on yıl kadar sürdürmüş ve yaşlılığı nedeniyle bırakmıştır. Daha sonra İstanbul'dan gelen Kirkor Usta ve David Usta ile Sayın Ersöz ve Turan Abancı Bartın'da yazmacılıkla uğraşan ve gelişmesini sağlayan ustalardır. Sayın ERSÖZ; 1946 yılında Bartın’a gelen David Ustanın 3 yıl çıraklığını yapmıştır. Bu sanatı 23 yıl ağaç baskı, 3 yıl da serigrafi baskı tekniği ile 26 yıl sürdürmüştür. Yazmacılık sanatının Bartın'daki son temsilcisidir. 1966 yılında İstanbul Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okuluna Baskı Teknikleri konusunda seminerler vermesi için davet edilmiş, bilgi ve birikimini sanatçı adaylarına aktarmıştır. kulturportali.gov.tr
Manşet Foto: Yıldırım İncealemdaroğlu

iOS ve Android uyumlu cihazlarınızdan Bartın'daki önemli gelişmelerden anında haberdar olun.
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


Web sitesine çerez ve izleme uyarısı ekleme