Bartın Katı Atık Bertaraf Tesisi Neden Çalışmıyor? başlıklı haberimize Bartın Mahalli İdareler Birliği’nden Açıklama...
Kaman Köyü sınırları içerisinde bulunan Bartın Katı Atık Bertaraf Tesisi’nin faaliyette olmadığı ve bölgede çevre riski oluştuğu yönündeki iddialara ilişkin Bartın Mahalli İdareler Birliği tarafından yazılı bir basın açıklaması yapıldı.
Birlikten yapılan açıklamada, Bartın Mahalli İdareler Birliği’nin 2006 yılında “Bartın Belediyeler Birliği” adıyla kurulduğu, daha sonra Birlik Meclisi kararıyla isminin değiştirildiği ve 2014 yılında Bartın İl Özel İdaresi’nin de birliğe üye olduğu hatırlatıldı. Birliğin, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu kapsamında faaliyet yürüten tüzel kişiliğe sahip bir mahalli idare olduğu belirtildi.
Açıklamada, Birlik Tüzüğü’nün 6/a maddesi kapsamında evsel katı atıkların toplanması, depolanması, enerjiye dönüştürülmesi ve ekonomiye kazandırılması amacıyla tesisler kurulmasının Birliğin görevleri arasında yer aldığı vurgulandı. Bu kapsamda, Bartın Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi’nde oluşan metan gazından elektrik enerjisi üretilmesi karşılığında tesisin işletilmesi işinin ihale edildiği ifade edildi.
Söz konusu ihalenin 22 Nisan 2021 tarihinde DALİ Enerji A.Ş. ile imzalandığı, 29 Nisan 2021’de yer tesliminin yapıldığı belirtilirken, tesisin inşaatının İller Bankası tarafından sürdürüldüğü, geçici kabulünün 15 Kasım 2023’te, kesin kabulünün ise 13 Mayıs 2025’te gerçekleştirildiği kaydedildi.
Geçici kabul sonrasında yapılan denetimlerde çok sayıda eksiklik tespit edildiği ifade edilen açıklamada, 22 ve 29 Ağustos 2024 tarihlerindeki denetimlerin ardından 4 Eylül 2024’te yüklenici firmaya “sözleşme hükümlerinin yerine getirilmemesi” gerekçesiyle ihtarname gönderildiği bildirildi.
Açıklamada, sözlü uyarılara rağmen eksikliklerin giderilmemesi üzerine teknik komisyon tarafından yapılan denetimlerde; atıkların mekanik ayrıştırma yapılmadan depolanması, geçici faaliyet belgesine aykırı çalışma, enerji üretim tesisinin kurulmaması, sızıntı suyu arıtma tesisinin faal olmaması, gerekli makine, ekipman ve personelin bulunmaması, kantar dökümünün sunulamaması ve aylık kullanım bedelinin ödenmemesi gibi çok sayıda sözleşmeye aykırı durumun tespit edildiği belirtildi.
Bu tespitler üzerine 7 Kasım 2025 tarihinde firmaya yeniden ihtarname gönderildiği ve eksikliklerin giderilmesi için 30 gün süre tanındığı ifade edildi. Ancak bu süreçte tesisin çalışmaması nedeniyle sahada biriken atıkların bertaraf edilmesi konusunda yüklenici firma tarafından herhangi bir çözüm üretilmediği kaydedildi.
Bartın Belediyesi ve Bartın İl Özel İdaresi’nin kendi araçları ve kiralama yoluyla temin ettikleri iş makineleriyle sahaya destek verdiği, Mahalli İdareler Birliği’nin de bütçe imkânları ölçüsünde araç ve ekipman temin ettiği açıklandı.
Verilen sürede yapılan denetimlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tutanakları ve Birlik tarafından hazırlanan raporlar doğrultusunda tesisin işletilmesinde herhangi bir iyileşme olmadığı tespit edildi. Bu kapsamda DALİ Enerji A.Ş.’ye, mevzuata aykırı faaliyet yürütülmesi nedeniyle 1 milyon 869 bin 726 TL idari para cezası uygulandığı bildirildi.
Açıklamada, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle sözleşmenin 10 Aralık 2025 tarihinde feshedildiği, firmanın yürütmenin durdurulması talebinin Zonguldak İdare Mahkemesi tarafından önce kabul edildiği, ancak Birlik savunmasının ardından 24 Aralık 2025 tarihinde yürütmenin durdurulması kararının reddedildiği belirtildi.
Mahkeme kararı sonrası oluşturulan komisyonun 25 Aralık 2025 tarihinde tesise giderek tahliye işlemini gerçekleştirdiği ifade edildi.
Bartın Mahalli İdareler Birliği açıklamasında, tesisin yeniden faaliyete geçirilmesi için ihale hazırlıklarına başlandığı, “Katı Atık Bertaraf ve Düzenli Depolama Alanının 3 Yıllığına İşletilmesi İşi”nin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/b maddesi kapsamında pazarlık usulüyle 14 Ocak 2026 tarihinde ihale edileceği bilgisine de yer verildi.
BARTIN MAHALLİ İDARELER BİRLİĞİNDEN;
Bartın Mahalli İdareler Birliği, Belediyeler Birliği adıyla 27/2/2006 tarihli ve 2006/10124 sayılı Kararname ile “Bartın Belediyeler Birliği” olarak kurulmuştur. Bartın İl Belediyesi, Amasra Ulus, Kurucaşile İlçe Belediyeleri Kozcağız, Kumluca, Arıt, Abdipaşa ve Hasankadı Belde Belediyeleri Birliğin kurucu üyeleridir.
Bartın Belediyeler Birliğinin adı Birlik Meclis Kararı ile değiştirilerek “Bartın Mahalli İdareler Birliği” yapılmış, 12/02/2014 tarihli Meclis Kararı ile Bartın İl Özel İdaresi Bartın Mahalli İdareler Birliğine üye olmuştur.
Birlik; 5393 sayılı Belediye Kanunu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’ndaki yazılı amaçları gerçekleştirmek için yürüttüğü faaliyetlerinde üyelerinin hak ve yetkilerine sahip mahalli idare niteliğinde tüzel kişiliğe sahip bir kuruluştur.
-Birliğin amaçları Birlik Tüzüğünün 6/a maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin 11. fıkrasının “Evsel katı atıkların toplanması, depolanması, enerjiye dönüştürülmesi ve ekonomiye kazandırılması çalışmaları ile ilgili olarak, katı atık bertaraf tesisi, katı atık ayrıştırma tesisi ,tıbbi atık tesisi gibi tesislerin kurulmasını, makine tesis ve ekipman alınmasını, kiralanmasını anılan tesislerin işletilmesini veya işlettirilmesini ,bu işlerle ilgili personel alınmasını, çalıştırılmasını veya hizmet ihalesi yapılmasını sağlamak” hükmüne istinaden tesisisin işletilmesi ile ilgili olarak;
1- “Bartın Mahalli İdareler Birliği Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi Depolama Alanında Çıkan Metan Gazından Elektrik Enerjisi Üretilmesi Karşılığı Katı Atık Düzenli Depolama Tesisinin İşletilmesi ve Üretilecek Elektrik Enerjisinden Elde Edilecek Gelir Üzerinden İdareye Pay Verilmesi İşi” ihalesi yapılmış ve 22/04/2021 tarihinde yüklenici DALİ Enerji A.Ş. ile sözleşme imzalanmıştır.
2- Sözleşme imzalanmasından sonra 29/04/2021 tarihinde DALİ Enerji A.Ş.’ye yer teslimi yapılmıştır. Sözleşmenin imzalanması sırasında İller Bankası tarafından yapılan bu tesisin inşaatı devam etmekte olup, tesisin geçici kabul işlemleri 15/11/2023 tarihinde; kesin kabul işlemleri ise 13/05/2025 tarihinde yapılmıştır.
3- Geçici kabulden sonra işe başlanmış olup, 22/08/2024 ve 29/08/2024 tarihli denetimlerde tespit edilen eksikliklerle ilgili olarak 04/09/2024 tarihinde DALİ Enerji A.Ş.’ye “Sözleşme hükümlerinin yerine getirilmemesi” konulu İhtarname gönderilmiştir.
4- İşin yürütümü sırasında sözleşme eklerindeki şartları yerine getirmeyen DALİ Enerji A.Ş.’ye ilk İhtarnameden sonra yapılan sözlü uyarılar neticesinde herhangi bir değişimin olmaması üzerine teknik personelden oluşan komisyon tarafından muhtelif tarihlerde tespitler yapılmıştır. 28/10/2025 ve 04/11/2025 yapılan denetlemelerde sözleşmeye aykırı hallerin devam ettiği tespit edilmiştir.
(Sözleşmeye aykırı olduğu tespit edilen haller;
-Gelen atıkların mekanik ayrıştırma yapılmadan ulaşım yollarında, kompost oluşturma ve olgunlaştırma alanlarında depolanması,
-Geçici faaliyet belgesinin çalışma koşullarına riayet edilmemesi,
-Enerji üretim tesisinin kurulmaması,
-Sızıntı suyu arıtma tesisinin faal olmaması,
-Tesiste bulundurulması gereken iş makinesi, ekipman ve personelin bulunmaması,
-Kantar dökümünün sunulamaması,
-Aylık kullanım bedelinin ödenmemesi.)
Bu tespitlerin sonrasında Mahalli İdareler Birliği Başkanlığı tarafından DALİ Enerji Anonim Şirketine 07/11/2025 tarihinde, “Sözleşme hükümlerinin yerine getirilmemesi” konulu İhtarname gönderilmiş ve eksikliklerin giderilmesi için 30(otuz) gün süre verilmiştir.
Bu süreçte tesisin çalışmaması nedeniyle kompost oluşturma ve olgunlaştırma alanında ve bağlantı yollarında biriken atıkların bertaraf edilmesi ve düzenli depolanması konusunda yüklenici firma tarafından herhangi bir çözüm üretilmemiştir. Bartın Belediyesi ve Bartın İl Özel İdaresi gerek kendi kamyon ve iş makineleriyle gerekse kiralama yoluyla temin ettikleri araç ve iş makineleri ile sahanın düzenlenmesi konusunda destek vermişlerdir. Mevcut durumda da destek vermeye devam etmektedirler. Mahalli İdareler Birliği de bütçesinin elverdiği ölçüde araç ve iş makinesi temini yapmıştır.
İhtarnamede verilen 30(otuz) günlük süre içerisinde yapılan denetimlerde; 18/11/2025 tarihli Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün denetim tutanağı, Birlik Başkanlığı tarafından görevlendirilen komisyon tarafından düzenlenen 03/12/2025 tarihli durum tespit raporu ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün düzenlediği İdari Karar Yaptırım Tutanağında da belirtildiği gibi tesisin işletilmesi konusunda herhangi bir düzelmenin olmadığı anlaşılmıştır.
Bu süreçte DALİ Enerji Anonim Şirketine “Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Mekanik Ayırma, Biyokurutma, Biyometanizasyon Tesisleri ile Fermente Ürün Yönetimi Tebliği ve söz konusu tesis için Bakanlığımızca onaylı İşletme Planına aykırı faaliyet gösterilmesi” kabahatine istinaden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından 1.869.726,00 TL idari para cezası uygulanmıştır.
Yukarıda da açıklandığı gibi çekilen İhtarname ve yapılan uyarılara rağmen, bahse konu şirket yükümlülüklerini yerine getirmediğinden, sözleşmenin 24. maddesi hükmü gereğince 10/12/2025 tarihinde sözleşme feshedilmiştir.
Fesih kararı üzerine Dali Enerji A.Ş.’nin yürütmenin durdurulması talebine istinaden Zonguldak İdare Mahkemesi tarafından 15/12/2025 tarihinde yürütmenin durdurulması kararı verilmiştir. Birlik Başkanlığı tarafından Mahkemeye verilen 22/12/2025 tarihli savunma neticesinde ise 24/12/2025 tarihinde Zonguldak İdare Mahkemesi tarafından “Yürütmenin durdurulmasının reddine” karar verilmiştir.
Karara istinaden 18/12/2025 tarihinde görevlendirilen komisyon, 25/12/2025 tarihinde Katı Atık Düzenleme Tesisine giderek tesisin tahliyesini gerçekleştirmiştir.
Tesisin tekrar işletilmesi ile ilgili olarak tekrar ihale hazırlıklarına başlanılmış olup “Katı Atık Bertaraf ve Düzenli Depolama Alanının 3(üç) Yıllığına İşletilmesi İşi”, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21-b maddesi gereğince Pazarlık Usulü” ile 14/01/2026 tarihinde ihale edilecektir.