Giriş kapısı önceleri yadırganmış idi, şimdi ise kanıksandı..Bir Algının yıllar İçinde nasıl değişeceğini anlatmaya çalışacağım...
Fotoğraftaki Bartın Üniversitesi ana giriş kapısının psikolojik etkisini birkaç başlıkta inceleyelim.
Güç ve Otorite Hissi açısından;Anıtsal kapılar insanda şunu uyandırır:
“Önemli bir yere giriyorum.”
Yüksek kemer, kalın kütle ve simetri; bilinçaltında devlet, kurum, düzen ve ciddiyet algısı oluşturur.
Bu özellikle üniversite gibi kamusal kurumlarda güven ve prestij üretir.. .
Aidiyet ve Kimlik penceresinden; Üzerindeki büyük “BARÜ” yazısı ve simetrik yapı öğrencilerde Kuruma bağlılık, “Bir bütünün parçasıyım” duygusu ve Mekânsal kimlik bilinci
oluşturur.
Ayrıca Anıtsal girişler, kampüse girerken bir “eşik” hissi yaratır.
Psikolojide buna mekânsal geçiş etkisi (threshold effect) denir:
Dış dünyadan akademik dünyaya geçiş. Ciddi ve Disiplinli olmalım hissini de beraberinde getirir.
Bu tip kapılar, Kontrol bir Sınır bir Düzen
algısı verir. Açık bir park girişinden farklıdır; daha “resmî”dir.
Bu da bilinçaltında akademik disiplin duygusunu pekiştirir.
Kültürel Derinlik Algısı
Selçuklu esintili motifler, bilinçaltında, Tarih Gelenek ,Köklülük mesajı verir.
Yeni kurulmuş bir üniversite bile böyle bir kapıyla kendini “köklü” hissettirebilir. Bu bir mimari meşruiyet üretme tekniğidir.
Hava Koşullarının Etkisi (Fotoğraftaki atmosfer) algıyı da etkileyebilir.
Yağmurlu ve sisli hava: Daha dramatik ,Daha ağır , Daha resmî bir duygu oluşturuyor. Güneşli bir günde aynı kapı daha sıcak algılanabilir.
Özetle u kapının psikolojik mesajı büyük ihtimalle şudur: “Burası ciddi, köklü ve saygın bir akademik kurum.”
Peki , Bu tür anıtsal kapılar gençlerde motivasyonu artırır mı, yoksa mesafe mi oluşturur?
Soruyu netleştirelim...
Anıtsal üniversite kapıları gençlerde motivasyon mu artırır, yoksa psikolojik mesafe mi oluşturur?
Cevap tek yönlü değil, iki etki de mümkündür.
Motivasyonu Artıran Etkiler...
Özellikle yeni başlayan öğrencilerde:“Büyük bir yere girdim” hissi Prestij algısı Aileye ve çevreye karşı gurur oluşturur.
Bu, iç motivasyonu artırabilir.
Özellikle Anadolu şehirlerinde anıtsal bir kampüs girişi, üniversiteyi “şehirdeki en güçlü kurum” gibi gösterir.
Psikolojik Mesafe Oluşturan Etki ise...Resmiyet,
Kontrol, Otorite duygusu ağır basabilir.
Özellikle özgürlük arayışı yüksek olan öğrenciler için çok “resmî” girişler,
“baskıcı” ya da “soğuk” algılanabilir.
Motivasyon mu, mesafe mi oluşacağı şu faktörlere bağlıdır...
Öğrencinin kişilik yapısı, Üniversitenin iç atmosferi, Akademik özgürlük algısı, Kampüsün iç mekân sıcaklığı gibi.
Ayrıca Eğer kapı anıtsal ama içerisi samimi ise motivasyon artar.
Kapı anıtsal ve içerisi de bürokratik ise mesafe oluşur.
Bartın özelinde düşündüğümüzde..
Küçük ve gelişen bir şehirde böyle bir giriş Kurumsal güven verir...
Şehir–üniversite bağını güçlendirir, “Devlet yatırımı var” algısı oluşturur.
Bu genelde pozitif etki üretir.
Bir sonraki bölümde, Üniversitelerde açık ve kapısız kampüs modeli mi daha sağlıklı?
Yoksa kontrollü ve anıtsal giriş mi?
Bu sorulara cevap arayalım...