Karadeniz’in önemli tarımsal ürünlerinden fındığı tehdit eden ve halk arasında “Drakula böceği” olarak bilinen Turunçgil Teke Böceği, bölgede yayılmayı sürdürüyor.
Zararlının görüldüğü iller arasında Bartın’ın da yer aldığı belirtilirken, uzmanlar özellikle fındık üretiminin yoğun olduğu bölgelerde hızlı mücadele çağrısı yaptı.
Uzak Doğu kökenli olan Turunçgil Teke Böceği’nin, Türkiye’ye yıllar önce ithal edilen süs bitkileriyle giriş yaptığı değerlendiriliyor. Fındık başta olmak üzere çok sayıda ağaç türünde zarar oluşturan böceğe karşı Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda mücadele çalışmaları yürütülüyor.
Karadeniz’de Trabzon’un ardından son olarak Rize’nin Fındıklı ilçesinde de tespit edilen zararlı nedeniyle bölgede karantina tedbirleri uygulanmaya başlandı. Uzmanlar, böceğin yayılmasının önüne geçilmesi için özellikle fidan ve ağaç materyallerinin taşınmaması gerektiğine dikkat çekiyor.
Bartın’da da görüldü
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Orman Fakültesi’nden Araştırma Görevlisi İsmet Harman, Turunçgil Teke Böceği’nin Türkiye’de ilk kez 2014 yılında İstanbul Şile Kumbaba Fidanlığı’nda tespit edildiğini belirtti.
Harman, zararlının mevcut durumda İstanbul, Antalya, Sakarya, Bartın, Diyarbakır, Trabzon ve Rize’de görüldüğünü ifade etti.
Böceğin Avrupa ve Türkiye’de 87 cinse ait 180’den fazla bitki türünde zarar yaptığı belirtilirken, özellikle Samsun, Trabzon ve Rize’de fındık alanlarında görülmesi dikkat çekiyor.
Bir larvası bile dalı kurutabiliyor
Turunçgil Teke Böceği’nin yaklaşık 1,5 ila 4 santimetre boyunda, parlak siyah renkli ve beyaz lekeli olduğu, uzun antenleriyle kolaylıkla tanınabildiği belirtildi.
Zararlı, yumurtalarını ağacın kök kısmına yakın alt gövdesine bırakıyor. Yumurtalardan çıkan larvalar ise ağacın içerisinde galeriler açarak su ve besin iletimini engelliyor. Bu durum dalların kurumasına, verimin azalmasına ve ilerleyen süreçte ağacın tamamen kaybedilmesine yol açabiliyor.
Uzman İsmet Harman, böceğin yalnızca bir larvasının dahi fındığın bir dalını öldürebilecek kapasitede olduğunu belirterek, bir erginin bıraktığı yumurtaların ise bir fındık ocağının tamamen kurumasına neden olabileceği uyarısında bulundu.
Fındık üreticilerine uyarı
Uzmanlar, böceğin özellikle haziran sonu ile ağustos sonu arasında ergin halde görülebileceğini belirtiyor. Fındık bahçelerinde gövdelerde yaklaşık 1 lira büyüklüğünde yuvarlak çıkış delikleri, ağaç diplerinde talaş birikintileri veya nedeni bilinmeyen kurumalar görülmesi halinde durumun vakit kaybetmeden il veya ilçe tarım müdürlüklerine bildirilmesi isteniyor.
Böceğin tespit edildiği alanlarda en etkili yöntemin hızlı eradikasyon çalışması olduğu belirtilirken, zararlı görülen ağaçların köküyle birlikte çıkarılarak uygun şekilde imha edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Uzmanlar ayrıca, özellikle Bartın ve çevresindeki fındık bahçelerinde üreticilerin belirtilere karşı dikkatli olmasını, şüpheli fidan ve ağaçların başka bölgelere taşınmamasını ve zararlının görüldüğü alanlardan kesinlikle odun veya fidan nakli yapılmamasını öneriyor.
